content:
datum 22 mei 2020 geplaatst door Ariane van Heijningen

Waarom nieuwsgierigheid ons crisisbestendig maakt

 

Ariane van Heijningen is eigenaar van Denkplaats en Founding Partner / Head Curiosophy Academy van The Curiosophy Collective. Samen met partner Suzanne Leclaire en vele anderen vormt zij een groep hoog opgeleide en ervaren experts, die leiders en professionals helpen nieuwsgierigheid in werk en leven constructief in te zetten. De deuren van TCC openen in juli 2020. 

'In tijden van crisis wordt ons gevraagd op hoog tempo aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid. En dat gebeurt ook nu volop in de praktijk van de coronacrisis: organisaties leren om online te kunnen werken, farmaceuten en universiteiten weten vaccinontwikkelingsprocessen onwaarschijnlijk te versnellen, grote brouwerijen produceren desinfecterende handgels en dankzij drive-through uitvaarten is het mogelijk dat alsnog honderden mensen afscheid kunnen nemen van geliefden.

Alle voorbeelden hebben één ding gemeen: ze hadden niet bestaan zonder zich los te maken van het oude, accepteren dat het oude er niet meer is (!), en nieuwsgierig de wereld tegemoet te treden. De mensen binnen deze voorbeelden staan open voor dat wat er op hun pad komt, zelfs voor zoiets ongelooflijks als corona. Wetende dat je alleen vanuit die openheid de kracht en het vermogen hebt om er adequaat op te reageren, met alles wat je als mens in je hebt. En dat is vaak meer dan we van tevoren beseffen!

Nieuwsgierig zijn naar, in dit geval corona, is niet hetzelfde als blij zijn met corona. Nieuwsgierigheid is als in de arena gaan staan en in contact zijn met wat er om je heen gebeurt.

Alle mensen uit bovenstaande voorbeelden hebben hun nieuwsgierigheid laten werken: ze zijn in de arena gaan staan en hebben gekeken naar wat er op dit moment van hen gevraagd wordt. Door nieuwsgierigheid werd hun improvisatievermogen gevoed in plaats van hun angsten, die ongetwijfeld ook in meerdere of mindere aanwezig zullen zijn geweest.

In de arena gaan staan en in contact zijn met dat wat er om je heen gebeurt, heb ik uitermate goed leren beheersen tijdens mijn theateropleiding. Daar is improviseren een vak op zich: je leert op het toneel te gaan staan en voor het publiek een scène spelen die je ter plekke maakt met je medespelers, zonder dat je van tevoren weet wat er gebeurt of wat je rol is.

Ik was alleen goed in improviseren, niet in teksttoneel: dat ingestudeerde wat op de toneelvloer nooit precies klopte. Bij improvisatie ontstaan de mooiste ontmoetingen en de oplossingen die niet achter een bureau te verzinnen zijn. Niet alleen ik heb dat zo ervaren, ook talloze malen zag ik dat terug in scènes die mijn leerlingen speelden toen ik aan het begin van mijn carrière acteerles gaf. En nu zie ik hetzelfde bij de leiders en professionals die ik begeleid, als ik hen uitnodig hun zekerheden los te laten en ook in verbinding te staan met dat wat niét leuk is: windows of opportunity open.

Hoe sneller we ons, als organisatie of als professional, in een modus van nieuwsgierigheid durven te brengen, hoe sterker ons improvisatievermogen en vermogen om te leren aanwezig is. Dat zie ik in mijn consultancy- en coachingspraktijk iedere dag, en wordt ook door steeds meer wetenschappelijk onderzoek ondersteund.

Het gaat hierbij vooral om nieuwsgierigheid naar je eigen overtuigingen en aannames. Durf je daar met afstand én grote nieuwsgierigheid naar te kijken? "Nieuwsgierigheid is een daad van kwetsbaarheid en moed." is een uitspraak van Dr. Brené Brown, onderzoeksprofessor aan de universiteit van Houston. Juist dat volledig in de arena gaan staan, vraagt moed. En vraagt het erkennen van je kwetsbaarheid: weten dat wat er gebeurt invloed heeft op jou. Hoe dan ook. Altijd.

Zo simpel als de oplossing lijkt om crisisbestendiger te worden, namelijk daadwerkelijk nieuwsgierig te zijn, zo moeilijk blijkt dit in de praktijk. Veel mensen hebben hun vaststaande overtuigingen meer invloed gegeven dan hun nieuwsgierigheid. Wat een gemiste kans! Sterker nog, wat een gevaar als de wereld om je heen radicaal verandert.

Hoe groter de neiging om het oude te beschermen, hoe minder nieuwsgierig, zie ik terug in alle lagen van de organisaties die ik begeleid. Zelfs als het oude al lang niet meer bestaat. Hang naar het oude is een veel voorkomend menselijk verdedigingsmechanisme dat voortkomt uit angst, maar niet constructief is in de sterk veranderende wereld waarin we ons nu bevinden.

Maar het kan anders! Zet je nieuwsgierigheid constructief in. Durf je te zeggen: Ik brouw handgel in plaats van bier? Durf je te zeggen: Ik begeleid uitvaarten in auto's in plaats van in aula's? Durf je dat wat altijd leek te kloppen met bijna kinderlijke verwondering te bezien en aan te passen aan nieuwe omstandigheden?

Ik zeg regelmatig: ‘Ik heb de moedigste klanten ter wereld. En de slimste. Omdat zij zich laten leiden door nieuwsgierigheid. En het goede nieuws is: dat is voor iedereen bereikbaar.’